Ortaöğretime Geçiş Sistemi (OGES) Nedir?

İlköğretim 6, 7, 8. sınıf öğrencilerinin ortaöğretim kurumlarına yerleştirilmelerini yıllara yayılan seviye ve performans ölçümüyle alacakları puanlara göre yapmayı esas alan öğrenci odaklı yeni bir değerlendirme ve yerleştirme sistemidir.

• Seviye Belirleme Sınavı (SBS) puanı,
• Yıl Sonu Başarı Puanı (YBP),
• Davranış Puanı (DP) ile üç yıl boyuca öğrenciyi değerlendirecek üç ana unsura dayanır.

Sistemin Temel Beklentisi
İlköğretimde uygulanan yeni öğretim programlarını temel felsefesinin yerleşmesini, başarılı bir şekilde uygulanmasını sağlamak ve ortaöğretime geçişte sürece dayalı ve nesnel bir yerleştirme sistemi geliştirmektir.

SBS, YBP, DP Sistemin Üç Ana Unsurunu Oluşturur

Seviye Belirleme Sınavı (SBS)

• İlköğretimin 6, 7 ve 8. sınıflarında öğrencinin derslerden, o yılın müfredatında belirtilen kazanımları elde etme seviyesini ölçen, Bakanlıkta her yıl haziran ayında derslerin bitişinden sonra düzenlenen merkezi sistem sınavıdır.
• Sınıf geçmeye herhangi bir etkisi oymayacaktır, katılmak zorunlu değildir. Bu sınavlarda alınan puanların genel liselere, Anadolu uygulaması yapmayan meslek liselerine, özel yetenekle öğrenci alan spor liseleri ve güzel sanatlar liselerine girişte bir etkisi olmayacaktır.
• Sonuçları öğrenci kontenjanı sınırlı olan Fen, Sosyal Bilimler, Anadolu ve Anadolu Öğretmen liselerine geçişte kullanılacağı için öğrencilerin bu sınavlara girmesi önerilmektedir.

Yıl Sonu Başarı Puanı (YBP)
İlköğretimin 6,7 ve 8. sınıflarında; öğrencinin o yıl derslerden aldığı her dersin yıl sonu puanlarının haftalık ders saatiyle çarpılarak elde edilen ağırlıklı yıl sonu puan toplamının, haftalık ders saati toplamına bölümüyle hesaplanan puandır. Yıl Sonu Başarı Puanı öğrencinin yıl boyunca elde ettiği kazanımların puana dönüşmüş ifadesidir. Her dersin başarısı 100 tam puan üzerinden yapılır.

SBS, YBP, DP' den Sınıf Puanına

Sınıf Puanı (SP) nedir?
İlköğretim 6, 7 ve 8. sınıflar için Ortaöğretime Yerleştirme Puanını (OYP) belirlemede kullanılmak üzere Seviye Belirleme Sınavı Puanının %70, Yıl Sonu Başarı Puanının %25 ve Davranış Puanının % 5 etkisiyle o yıla ilişkin olarak belirlenen puandır.

6, 7 ve 8. Sınıf Puanlarından Ortaöğretime Yerleştirme Puanına Ulaşılır

Ortaöğretime Yerleştirme Puanı (OYP) nedir?
Altıncı sınıf puanının (SP6) %25, 7. sınıf puanının (SP7) % 35 e 8. sınıf puanının (SP8) % 40 oranında hesaplanmasıyla elde edilen puandır.

Sistemin Uygulanması

SBS' ye İlişkin Uygulama
SBS ne zaman yapılır?

• Sınav, yılda bir kez yapılır ve telafisi olmaz.
• 2008 yılında OKS son kez uygulanacağı için 2009'dan itibaren her üç sınıfta da SBS uygulanacaktır.
• Bu ötremin yılında 6. sınıflar 21 Haziran 2008 ve 7. sınıflar da 22 Haziran 2008'de SBS'ye girecektir.
• Ortaöğretime Geçiş Sistemi'nin tam olarak işlerlik kazanması 2009 ? 2010 öğretim yılında olacaktır.
• SBS'nin İçeriği, Test Ağılık Katsayıları, Sınavın Puan Türü

SBS' nin İçeriği, Test Ağırlık Katsayıları, Sınavın Puan Türü

• Seviye Belirleme Sınavlarında Türkçe, Matematik, Fen ve Teknoloji, Sosyal Bilgiler, Yabancı Dil, Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi derslerinden soru sorulacaktır.
• Öğrencilerin psikolojik ve fiziksel gelişimi dikkate alınarak 6. sınıflarda 80, 7. sınıflarda 90 ve 8. sınıflarda (2009 yılından sonra) 100 soru sorulacaktır.
• Soru içeriğinin öğretim programları odaklı olması, okulda sunulan eğitim ve öğretime dayalı olarak hazırlanması esas alınacaktır. Sorular öğrencinin öğrenim gördüğü yıla ait olacak ve geçmiş yılları kapsamayacaktır.
• Müzik, Beden Eğitimi, Resim İş ve Seçmeli Dersler ile Rehberlik ve Sosyal etkinliklerden soru sorulmayacaktır.
• Seviye Belirleme Sınavında test ağırlık katsayıları Türkçe ve Matematik 4, Fen Bilgisi ve Sosyal Bilgiler 3, Yabancı Dil 1 olacaktır. Örneğin, Türkçe testinde 16 doğru 3 yanlış yapan bir öğrencinin neti 15 olacaktır. Bu da 15 x 4 = 60 olarak puana katkı sağlayacaktır.
• Sınavda tek puan türü hesaplanacaktır.

TEST	SORU SAYISI			TEST AĞIRLIK KATSAYISI
	6. SINIF	7. SINIF	8. SINIF
TÜRKÇE	19	21	23	4
MATEMATİK	16	18	20	4
FEN VE TEKNOLOJİ	16	18	20	3
SOSYAL BİLGİLER	16	18	20	3
YABANCI DİL	13	15	17	1
TOPLAM	80	90	100

SBS nerelerde yapılacak? Sınav ücreti ne kadar olacak?, Sınava nasıl başvurulacak?

• SBS, yurt genelinde tüm il merkezleri ile uygun olan ilçelerde, yurt dışında Lefkoşa, Trablus, Riyad, Medine, Cidde, Bakü, Aşkabat ve Taşkent'te yapılacaktır.
• Ayrıca aday olması durumunda Bakanlığa bağlı ilköğretim okullarının bulunduğu yurt dışındaki bazı sınav merkezlerinde de yapılabilecektir.
• Aday, sınav ücreti 10 YTL'yi bankaya yatırdıktan sonra e-okul sisteminde kayıtlı olduğu için otomatik olarak başvurmuş olacaktır.

DERS	HAFTALIK DERS SAATİ	YIL SONU PUANI	AĞIRLIKLI YIL SONU PLANI
TÜRKÇE	5	100	500
MATEMATİK	4	100	400
FEN VE TEKNOLOJİ	4	100	400
SOSYAL BİLGİLER	3	100	300
YABANCI DİL	4	100	400
DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ	2	100	200
GÖRSEL SANATLAR	1	100	100
MÜZİK	1	100	100
BEDEN EĞİTİMİ	1	100	100
TEKNOLOJİ VE TASARIM	2	100	200
SEÇMELİ DERSLER	2	100	200
TOPLAM	29	100	2900

YIL SONU BAŞARI PUANI = 2900 / 29 = 100.00 Bu puanlama 500 tam puana dönüştürülerek Yıl Sonu Başarı Puanı Hesaplanacaktır.

Yıl Sonu Başarı Puanı (YBP) ve Davranış Puanı (DP) Uygulaması

• Yıl Sonu Başarı Puanı içinde öğrencinin yazılı sınav, sözlü sınav, ödev ve öteki çalışmalarının tamamı yer alacaktır. SBS'de yer almayan Görsel Sanatlar, Müzik, Beden Eğitimi, Teknoloji ve Tasarım, Seçmeli derslerden aldığı puanlar da burada etkili olacaktır.
• Aşağıdaki tablo tüm derslerinden tam puan aldığını varsaydığımız 6 veya 7. sınıftaki bir öğrencinin başarısını ve Yıl Sonu Başarı Puanını göstermektedir.
• Davranış Puanı hesaplanmasında birden çok öğretmenin katılımı zorunlu olacağından öznel değerlendirmelerin olmayacağı beklenmektedir. Davranış Puanı sosyalleşme, saygı, sevgi, hoşgörü, insan ilişkilerindeki gelişme, okulu ve çevreyi korumakta gösterilen gayret, yurt sevgisi, kendisini geliştirme gibi davranışlar ile yönlendirme yönergesinin verileri dikkate alınarak yapınla değerlendirmelere göre sistem tarafından otomatik olarak belirlenecektir.

Ortaöğretime Yerleştirme Puanı (OYP) ile yerleştirme nasıl yapılacak ve hangi ortaöğretim kurumlarını kapsayacak?

• Ortaöğretim kurumlarına yerleştirme işlemi Ortaöğretime Yerleştirme Puanına göre yapılacaktır. MEB Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü tarafından 8. sınıfın sonunda tercih başvuruları alındıktan sonra puan üstünlüğü esasına dayalı olarak önceden belirlenmiş kontenjanlara göre yerleştirme yapılacaktır.
• Fen liseleri, Anadolu liseleri, Sosyal Bilimler ve Anadolu Öğretmen liselerine yerleştirme; öğrencilerin Ortaoğretime Yerleştirme Puanı, Bakanlık tarafından belirlenen baraj düzeyini geçmiş olmaları şartı ve tercih sıralamalarına göre yapılacaktır.